• +48 603 843 876
  • kontakt@awisniowski.pl
Rozwód kościelny, unieważnnienie małżeństwa kościelnego

Rozwód kościelny

Czy można wziąć rozwód kościelny? Prawo kanoniczne na to nie pozwala, ale jest możliwość uznania małżeństwa za zawarte w sposób ważny lub nie.

Jak wynika z Kodeksu Prawa Kanonicznego, błędem jest uznawanie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa jako sprawę o rozwód.

Unieważnienie małżeństwa kościelnego


Zadaniem sędziego rodzinnego jest m.in. ustalenie, czy więzi między małżonkami przestały już istnieć – może on uznać, że dane małżeństwo zostało zawarte nieważnie. Sędzia kościelny poszukuje w postępowaniu dowodowym informacji o momencie zawarcia małżeństwa i jego okolicznościach. Do jego obowiązków należy sprawdzenie, czy zgoda małżonków nie była wadliwa. Może to świadczyć o nieważności małżeństwa z perspektywy przepisów prawa kanonicznego.

Nie jest możliwe uzyskanie rozwodu kościelnego przed Trybunałem Kościelnym. Celem procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa jest zatem ustalenie, czy ono w ogóle zaistniało. Ważne, aby strona decydująca się na złożenie skargi, była przekonana, że małżeństwo jest nieważne, a także podała przyczynę i umotywowała swoją opinię.

Jak uzyskać rozwód kościelny?


Nie ma możliwości uzyskania „rozwodu kościelnego”. Aby jednak rozpocząć proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa, należy złożyć w sądzie kościelnym tzw. skargę powodową i dokonać opłaty wstępnej w sądzie kościelnym w wysokości 100 zł. Trzeba też skompletować dokumenty – potrzebne będą kościelne świadectwo sakramentu małżeństwa lub zaświadczenie o zawarciu małżeństwa konkordatowego, zaświadczenie o aktualnych dochodach, a także metryki chrztu małżonków.

Zgodnie z kanonem 1673 Kodeksu Prawa Kanonicznego w sprawach o nieważność małżeństwa, właściwe są:
  • trybunał miejsca, gdzie zostało zawarte małżeństwo;
  • trybunał miejsca, w którym strona pozwana mieszka stale lub tymczasowo;
  • trybunał miejsca, w którym strona powodowa ma stałe zamieszkanie (jeśli oboje małżonkowie są na terenie tej samej Konferencji Episkopatu);
  • trybunał miejsca, w którym będzie konieczne zebranie dowodów (za zgodą wikariusza sądowego strony przeciwnej).


Przykład – jeśli małżeństwo zawarto na terenie granic Archidiecezji Wrocławskiej, rozpatrzeniem wniosku i przeprowadzeniem postępowania zajmie się Metropolitalny Sąd Duchowny we Wrocławiu.

Skarga – jak ją napisać?


Przede wszystkim należy w niej podać przyczyny, dla których żąda się uznania nieważności małżeństwa. Trzeba podać powody, uzasadnić je, określić okoliczności poznania się małżonków, opisać okres narzeczeństwa i kontekst zawarcia ślubu, podać ew. wątpliwości dotyczące zachowania małżonka przed ślubem lub podczas ceremonii.
Ważne są także załączniki, czyli dowody, a także zeznania świadków, które potwierdzą przekonania osoby składającej taką skargę.

Powody rozwodu kościelnego


Kodeks Prawa Kanonicznego obejmuje tzw. przyczyny zrywające, na podstawie których można uznać małżeństwo kościelne za nieważne.
Przyczyny rozwodu kościelnego


Koszty rozwodu kościelnego


Proces o unieważnienie małżeństwa kościelnego wiąże się także z kosztami procesowymi – ich wysokość zależy od wysokości zarobków strony powodowej. Obejmują one m.in. wynagrodzenie dla biegłych, wydatki Trybunału I oraz II Instancji, pomoc w przygotowywaniu akt i dokumentów, koszt tłumaczenia dokumentów itd.
Koszty rozwodu kościelnego


Strona powodowa wnosi opłatę procesową, której wysokość zależy od miesięcznych dochodów – wynagrodzenia netto. Wynosi ona zwykle od 1200 zł do 3000 zł, a w postępowaniu apelacyjnym od 800 zł do 1200 zł. Opłatę można rozłożyć na raty na prośbę strony. W razie trudnej sytuacji materialnej można też wnioskować o zmniejszenie lub zwolnienie z obowiązku wniesienia całej opłaty. Decyzja należy do wikariusza sądowego.
Kancelaria A.Wiśniowski - Logo

Kancelaria A.Wiśniowski
50-127 Wrocław, ul. św. Mikołaja 56/57, lok. 109

© 2021 Kancelaria prawna, Adwokat A. Wiśniowski. Warunki użytkowania | Polityka cookies
Webdesign: dotCMS.pl